Cięcie cesarskie, jak każda operacja położnicza niesie wraz z sobą ryzyko wielu komplikacji. Należałoby się zastanowić dla jakich pacjentek takie rozwiązanie ciąży jest nieuniknione, a komu można go odmówić.
Wskazania do operacji położniczej wynikają z powikłań występujących podczas ciąży i porodu. Przy tym zagrożenie dotyczy:
- Tylko płodu (niewydolność łożyska, wypadnięcie pępowiny)
- Rodzącej i płodu (nadciśnienie indukowane ciążą)
- Samej matki (krwawienia)
Wskazania do cięcia cesarskiego z powodu zagrożenia matki:
- Obfite krwawienie, np. łożysko przodujące, przedwczesne oddzielenie się łożyska prawidłowo usadowionego, pęknięcie macicy.
- Choroby matki, np. nadciśnienie indukowane ciążą, wady zastawek serca (zwężenie zastawki mitralnej), niewydolność mięśnia sercowego, cukrzyca, odmiedniczkowe zapalenie nerek, stany zapalne (zapalenie płuc, grypa z gorączką, gruźlica płuc), zabiegi na szyjce macicy.
- Zakażenia. Objawy: wysoka temperatura ciała, przyspieszenie tętna.
- Niewspółmierność porodowa między główka a miednicą.
- Przedłużający się poród.
Wskazania do cięcia cesarskiego z powodu zagrożenia płodu:
- Kwasica płodu.
- Ostra bradykardia w przypadku główki znajdującej się w dnie miednicy.
- Nieprawidłowy zapis KTG przy zamkniętym ujściu szyjki macicy.
- Nadmiernie przedłużający się poród.
- Wypadnięcie pępowiny.
- Krwawienie w przypadku błoniastego przyczepu pępowiny.
- Makrosomia płodu.
- Położenia miednicowe.
- Ciąże mnogie.
Powikłania śródoperacyjne:
- Uszkodzenie pęcherza moczowego
- Uszkodzenia moczowodów
- Krwawienia, zaburzenia krzepnięcia
- Zator płynem owodniowym
- Powikłania anestezjologiczne
Zachorowalność matek w połogu:
-
Zapalenia błony śluzowej macicy
-
Zakażenia dróg moczowych
-
Zaburzenia gojenia rany
-
Niedokrwistość
-
Zapalenie płuc
-
Zakrzepice, zatory
-
Niedrożność jelit całkowita lub częściowa
-
Posocznica
-
1 zgon na 15000 cięć cesarskich.
Psychologicznie wiele kobiet boi się porodu. Brakuje im pewności w ich ciała do wykonania zadania, boją się o bezpieczeństwo swoich dzieci i siebie. Dlatego kobiety tak często proszą lekarzy o wykonanie cięcia cesarskiego. Same dokładnie nie wiedzą jakie powikłania niesie z sobą ta operacja i jak narażają na niebezpieczeństwo siebie i dziecko.
W niektórych kobietach został uwarunkowany fakt, żeby przeżyć poród i narodziny swojego dziecka jako procedurę medyczną, wymagającą ścisłej kontroli klinicznej, zarządzania i technologicznej interwencji. Krótko mówiąc- świat ulega coraz szerszej medykalizacji, zapominając o naturze.
Kobiety uważają, że należy unikać odczuwania bólu za wszelka cenę. I to strach przed bólem skłania do decyzji o podjęciu wykonania cięcia cesarskiego. Narodziny uważane są za bolesne odczucie i jest to przerażające. Jest chaos, krew, pot i łzy- tak wiele kobiet wyobraża sobie poród drogami natury. Na dodatek wszystko dotyczy najbardziej intymnych sfer kobiety.
Do zadań położnych i lekarzy należy edukacja ciężarnych na temat faktycznych racji o porodzie drogami natury i cięciu cesarskim. Nie można zastraszać kobiet mówiąc o przykrych dolegliwościach związanych z porodem fizjologicznym, a w zamian za to wytłumaczyć, że ból jest zjawiskiem normalnym i da się go przeżyć stosując właściwą metodę oddychania, pozycje wertykalne, gaz rozweselający, masaże, muzykoterapię. Aby ułatwić kobiecie zrozumienie tych ważnych argumentów należy poświęcić jej wystarczająco dużo czasu i przekazać pełne, szczere i przejrzyste informacje.
Nawet jeśli jest to niepokojące, kobiety powinny poznać całą prawdę na temat powikłań cięcia cesarskiego, np: umieralność okołoporodowa jest 4-8 razy wyższa niż w porodach drogami natury, krwotok poporodowy, choroby pęcherzyka żółciowego, wyrostka robaczkowego, problemy z układem moczowo-płciowym, częściej zdarzają się urazy miednicy, zakażenie błony śluzowej jamy macicy, 2 razy częściej występują powikłania zakrzepowo-zatorowe, pozostanie blizna na macicy, kłujące miejsca wokół blizny, skaleczenie dziecka podczas zabiegu, zaburzenie kontaktu matka-dziecko w pierwszych chwilach życia.
Cięcie cesarskie jest o wiele kosztowniejsze niż poród drogami natury. Koszty dla szpitala są ogromne, a matka jest ubezwłasnowolniona przez pewien czas.
Po cięciach cesarskich znaczna liczba kobiet będzie wymagała ponownych hospitalizacji z powodu powikłań, takich jak: krwotok, infekcja, wstrząs, pozostawienie resztek łożyska.
Badania dowodzą, że po cięciach cesarskich spada płodność, zwiększa się ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej, łożyska przodującego lub wrośniętego w bliznę po cięciu cesarskim, pęknięcie macicy, przedwczesne oddzielenie się łożyska w kolejnych ciążach.
Cięcie cesarskie niesie ze sobą wiele niebezpieczeństw, koszty i negatywne skutki. Służba zdrowia jest zobowiązana do rozpatrzenia każdego przypadku indywidualnie i jeśli to tylko możliwe dążyć do zakończenia ciąży drogami natury przedstawiając wszystkie negatywne konsekwencje operacji i zalety porodu fizjologicznego.
Kiedy istnieje możliwość porodu drogami natury i nie istnieją żadne wskazania do operacyjnego ukończenia ciąży, bardzo ważna jest edukacja kobiet o wyższości porodu fizjologicznego, zapewnia on poczucie bliskości i naturalnej więzi matki z dzieckiem.
Bibliografia:
Bręborowicz G., Położnictwo. Podręcznik dla położnych i pielęgniarek, PZWL, Warszawa 2002.
Edmunds J., 7 kroków do cięcia cesarskiego. Zapobieganie, CPM Midwiefry Todday Issne 57, Spring 2001.
Pschyrebmel W., Położnictwo praktyczne i operacje połoznicze, PZWL, Warszawa 2009.
