Zakażenie wirusem opryszczki narządów płciowych w ciąży

Opryszczka okolic intymnych wywoływana jest przez oba typy wirusa opryszczki ludzkiej:

  • Herpes simplex typu I (HSV-1),

  • Herpes simpex typu II (HSV-2).

Wirus przenosi się drogą kontaktów płciowych, oralno-płciowych.
Wirus ten może zagrażać zdrowiu a nawet życiu nienarodzonemu dziecku w łonie matki.
Pierwotne zakażenie wirusami HSV-1 i HSV-2 jest groźniejsze, niż nawrót choroby u osoby, która przechorowała tego typu infekcję w przeszłości. Zakażenie opryszczką ma charakter przewlekły, często nawracający.

Objawy zakażenia:

  • Bolesne, swędzące, liczne pęcherze na śluzówce zewnętrznych okolic narządów płciowych, odbytu, szyjce macicy,
  • Gorączka,
  • Ogólne osłabienie,
  • Złe samopoczucie,
  • Światłowstręt,
  • Objawy grypo podobne – bóle mięśniowe,

Wirus opryszczki ludzkiej przenika do organizmu przez błony śluzowe lub uszkodzoną skórę, namnażając się w miejscowych pokładach komórek naskórka lub skóry właściwej.
Pacjentki w ciąży są bardziej podatne na zakażenie ze względu na obniżoną odporność.

Jak donosi literatura, u ciężarnych zakażenie wirusem opryszczki może powodować:

  • zapalenie płuc,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • uogólniony rozsiew zakażenia,
  • zapalenie wątroby.

Ciężarnym z masywnym zakażeniem HSV grozi wzbudzenie czynności skurczowej macicy
i poród przedwczesny. Zakażenie może zostać przeniesione drogą wertykalną – od matki do płodu w trakcie porodu. Niestety wirus ten może doprowadzić do śmierci noworodka.
Dzieci, którym udało się przeżyć w większości przypłodków cierpią na nieodwracalne uszkodzenia neurologiczne.

Leczeniem z wyboru jest podanie Acyklowiru. Leczenie powoduje skrócenie i osłabienie symptomów choroby a także ogranicza rozsiew zakażenia na organizm.
Jednak w ciąży nie zaleca się podawanie tego leku, jeśli nie ma dowodów na rozsiew choroby. Ciężarne leczy się objawowo, powinny być objęte systematycznymi badaniami kontrolnymi w kierunku zajęcia narządów wewnętrznych oraz ośrodkowego układu nerwowego.

Procedury postępowania w przypadku pierwotnego zakażenia opryszczką zwykłą podczas ciąży:

  • monitorowanie czynności serca płodu i czynności skurczowej macicy,
  • zminimalizowanie objawów,
  • gdy to konieczne – hospitalizacja,
  • edukacja pacjentki na temat objawów uszkodzenia narządów wewnętrznych oraz ośrodkowego układu nerwowego,
  • badanie biochemiczne wątroby,
  • leczenie tokolityczne,
  • podanie Acyklowiru pozajelitowo,
  • rozwiązanie ciąży poprzez ciecie cesarskie,
  •   Acyklowir pozajelitowo dla noworodka, jeśli poród odbył się w ostrej fazie choroby.
    

Zakażenia opryszczkowe często komplikują przebieg ciąży, mogą prowadzić w części przypadków do wystąpienia ciężkich objawów, a nawet śmierci matki lub/i płodu.
Dlatego należy przestrzec pacjentki do wnikliwej obserwacji swojego stanu zdrowia.
Gdy to konieczne szybkie zgłoszenie się do lekarza celem zapobiegania poważnych powikłań tym wirusem.

PIŚMIENNICTWO:

  1. Ammer C.: Encyklopedia zdrowia kobiety A-Z, Klub Dla Ciebie, 2003, 454, 109-123.

  2. Benubi Guy I.: Stany naglące w położnictwie i ginekologii, Warszawa 1997,132-138.

  3. Jabłońska S., Majewski S.: Choroby skóry i choroby przenoszone drogą
    płciową. PZWL, Warszawa 2006, 283-298.

  4. Piwer S.M.: Podręcznik Onkologii Ginekologicznej. PZWL, Warszawa 1996,
    118-123.

  5. Rodzinna Encyklopedia Zdrowia tom 1, 3, 4, 5 Horyzont, Wągrowiec 2007, 21,
    120-131, 263-279

  6. Walaszkowska - Czyż A.: Profilaktyka ratuje życie. Moda na Zdrowie 2008,