Posocznica noworodków (sepsis neonatorum)
Dotyka 5:1000 żywych urodzeń i 1: 250 wcześniaków.Warunkiem rozpoznania jest obecność klinicznych objawów uogólnionej odpowiedzi zapalnej (SIRS), której może ale nie musi towarzyszyć bakteriemia.Posocznicę mogą wywołać bakterie, rzadziej wirusy, grzyby lub pierwotniaki.W Polsce wśród najczęściej identyfikowanych drobnoustrojów znajdują się gronkowce, E.coli, paciorkowce, Haemophilus inf., Klebsiella pn., Proteus, beztlenowce, Candida albicans lub Listeria monocytogenes i Chlamydia.
Posocznica może wystąpić w związku z zakażeniem wewnątrzłonowym, w czasie porodu lub później jako skutek zakażenia szpitalnego.
Występowanie posocznicy do 5 dnia życia uznano za zakażenie wczesne, które może mieć początek u płodu lub w czasie porodu.Ujawnienie się choroby po 5 dobie życia klasyfikowane jest jako posocznica późna, wewnątrzszpitalna.
Dla rozpoznania wystarczy :
a) stwierdzenie przyspieszonej czynności serca,
b)duszności,
c)zaburzeń ciepłoty ciała/ hiper lub hipotermii,
d) leukocytozy lub leukopenii.
W następnej kolejności występuje :
a)kwasica,
b)hipoksemia,
c) skąpomocz,
d)zaburzenie świadomości
e) może dojść także do wstrząsu septycznego.
Wstrząs septyczny jest etapem w rozwoju ciężkiej posocznicy. Charakteryzuje go obniżenie ciśnienia krwi, niewydolność mięśnia sercowego i rozszerzenie naczyń żylnych, co powoduje zaleganie krwi w narządach.
W początkowej fazie wstrząsu czasem udaje się uzyskać poprawę i stopniowy powrót do zdrowia leczeniem farmakologicznym i infuzją odpowiednich płynów. Jeśli po pierwszej godzinie leczenia, nie uzyskuje się spodziewanej odpowiedzi hemodynamicznej, to noworodek wchodzi w następną fazę wstrząsu.
Późna faza wstrząsu charakteryzuje się dalszym zmniejszeniem pojemności wyrzutowej serca, co w konsekwencji prowadzi do niedokrwienia i niedotlenienia ważnych dla życia narządów.
Zespół dysfunkcji wielonarządowej (MODS) charakteryzuje się zaburzeniem czynności mózgu, serca, nerek, wątroby, nadnerczy, płuc.Mimo intensywnego leczenia co czwarty noworodek umiera.
Rozpoznanie posocznicy polega na:
- Ocenie stanu dziecka i pracy jego narządów wewnętrznych.
- Badaniach mikrobiologicznych dostępnego materiału zakaźnego.
- Ocenie wskaźników zapalenia: leukocytozy z rozmazem, CRP, CYTOKIN, elastazy granulocytarnej.
- Ocenie układu krzepnięcia, zachowania płytek krwi.
- Ocenie powtarzanych badań serologicznych.
O posocznicy u noworodka świadczy wystąpienie DIC, NEC, zapalenia kości, opon i mózgu.
Leczenie posocznicy obejmuje:
- Wczesna empiryczna antybiotykoterapia zgodnie z przewidywana etiologią.
- Antybiotyki powinny być podawane dożylnie.
- Zalecana kontrola poziomu leku we krwi.
- We wczesnych posocznicach zaleca się ampicylinę i aminoglikozyd.
- W późnych posocznicach ampicylina i cefotaksim.
- W NEC- ampicylina, gentamycyna, klindamycyna, wankomycyna, metronidazol.
Posocznice wywołane drobnoustrojami szpitalnymi powinny być leczone zgodnie z sytuacją epidemiologiczna oddziału.
Okres leczenia posocznicy wynosi 2 tygodnie, przy lokalizacji zmian w oponach- 3, w kościach 4 tygodnie.
