Ostre zapalenie trzustki w ciąży

Zapalenie trzustki w ciąży jest nierzadkim przypadkiem chorobowym podczas ciąż.
U ciężarnych ostre zapalenie trzustki może mieć ciężki przebieg, o poważnym rokowaniu.
Ostre zapalenie trzustki może pojawić się w każdym momencie trwania ciąży, jednak najczęściej występuje w drugim i trzecim trymestrze oraz w połogu. Częściej schorzenie to występuje wieloródek. Ostre zapalenie trzustki w czasie ciąży bywa mylone m.in. z zapaleniem wyrostka robaczkowego oraz z zapaleniem pęcherzyka żółciowego.

Czynnikami prowokującymi są:

  • kamica pęcherzyka żółciowego,
  • stłuszczenie wątroby,
  • gestoza ciążowa,
  • spożywanie alkoholu,
  • przewlekłe zakażenia,
  • choroby wirusowe,
  • leczenie antybiotykami z grupy tetracyklin.

Pierwszy wymieniony czynnik powoduje najczęściej zapalenie trzustki, ponieważ ciąża sprzyja występowaniu czynników ryzyka kamicy poprzez zwiększenie sekrecji cholesterolu oraz zmniejszenie kurczliwości pęcherzyka żółciowego. U ciężarnych ostre zapalenie trzustki może mieć ciężki przebieg, o poważnym rokowaniu.

Objawy to:

  • upośledzenie czynności nerek,
  • zapaść krążeniowa,
  • niewydolność oddechowa,
  • stały, jednostajny ból nadbrzusza,
  • nudności,
  • wymioty,
  • gorączka,
  • spadek ciśnienia krwi,
  • zaburzenia żołądkowo-jelitowe,
  • utrata apetytu,
  • cuchnące stolce,
  • leukocytoza,
  • osłabione ruchy perystaltyczne,
  • objawy otrzewnowe.

Leczenie ostrego zapalenia trzustki u kobiet w ciąży polega na zahamowaniu czynności wydzielniczej trzustki, działaniu profilaktycznym przeciw zakażeniom, leczeniu przeciwbólowym, antybiotykoterapii oraz insulinoterapii.
Dieta, odsysanie treści pokarmowej oraz żywienie pozajelitowe stosowane są, aby zatrzymać czynność wydzielniczą trzustki. Monitorowanie pracy nerek i serca oraz badanie biochemiczne krwi są standardem w kontrolowaniu choroby. Wdrożenie antybiotyków wskazane jest celem profilaktyki zakażeń.

Piśmiennictwo:

  1. Dąbrowski A: Choroby trzustki – postępy 2013. Medycyna Praktyczna 2014; 2: 32-36

  2. Dąbrowski A: Postępowanie w ostrym zapaleniu trzustki. Podsumowanie wytycznych ACG 2013. Medycyna Praktyczna 2013; 11: 44-51

  3. Dąbrowski A.: Rola komórek gwiaździstych w patofizjologii przewlekłego zapalenia trzustki. Medical Science Review 2004;3:18-20

  4. Romatowski J.A., Stasiewicz J.: Przewlekłe zapalenie trzustki: zaburzenia czynności endokrynnej. Medical Science Review 2004;3:39-42

  5. Sieradzki J.: Cukrzyca, Via Medica 2006, tom 1,240-254

  6. Szczeklik A.: Choroby wewnętrzne. Medycyna Praktyczna 2005, tom I ;866-872