Osteopenia jest to choroba metaboliczna dotycząca kości, która charakteryzuje się obniżeniem gęstości mineralnej kości. Choroba dotyka znaczną część noworodków, które są urodzone przedwcześnie , z niską masą ciała. Najbardziej narażone są wcześniaki o ekstremalnie niskiej masie urodzeniowej oraz urodzone przed 33 tygodniem ciąży.
Objawy kliniczne występują ok. 6-12 tygodnia życia:
- - brak przyrostów na długość wraz z odpowiednimi przyrostami obwodu głowy
- - wydatne guzy czołowe
- - rozmiękanie potylicy
- - poszerzone szwy czaszkowe
- -powiększone ciemię przednie
Osteopenia jest to choroba wieloczynnikowa. Główną przyczyną niedostatecznej mineralizacji kości u wcześniaków są zbyt małe zasoby i podaż wapnia i fosforu. To właśnie w 3 trymestrze ciąży występuje największa ich resorpcja do organizmu dziecka, więc skrajne wcześniaki urodzone w 2 lub na przełomie 2 i 3 trymestru mają niewielką ilość zgromadzonych pierwiastków. Kolejną z przyczyn jest karmienie wcześniaków mlekiem matki bez wzmacniacza, które powinno dodawać się do mleka naturalnego i podawać do spożycia maleństwu. Innymi przyczynami może być także zbyt długi pobyt na oddziale intensywnej terapii noworodka, długotrwałe żywienie pozajelitowe czy stosowanie leków tj. steroidy, barbiturany , furosemidu czy metyloksantynu.
Diagnostyka osteopenii polega na badaniu RTG oraz badaniu labolatoryjnemu, które ma za zadanie określić stężenie wapnia, fosforu i kreatyniny w surowicy oraz wydalania ich z moczem. Należy także oznaczyć stężenie witaminy D i fosfotazy alkalicznej.
Leczenie opiera się na zastosowaniu wzmacniaczy pokarmu matki, mieszanek mlecznych dla wcześniaków czy mieszanek fosforanowych orz odpowiedniej podaży witaminy D. Należy także odpowiednio dobrać minerały w żywieniu pozajelitowym i włączyć żywienie dojelitowe najszybciej, jak to będzie możliwe.