Okres ciąży a także poród to czas niezwykle emocjonujący. Większość rodziców dokłada wszelkich starań aby przebiegał on bez zbędnych komplikacji. Dbałość, oraz troska o płód w trakcie ciąży, jest wprost proporcjonalna do oczekiwań rodziców, dotyczących stanu noworodka po porodzie. Marzeniem przyszłych rodziców jest zdrowe dziecko, dlatego też z niepokojem oczekują oni na szczegółowe informacje dotyczące stanu ogólnego swojego potomstwa. Aby informacje te były rzetelne, lekarz pediatra musi przeprowadzić szereg badań. Jest to proces wieloetapowy. Celem wykonanych badań jest bowiem dokonanie szczegółowej oceny stanu zdrowia dziecka a tym samym określenie rokowania do dalszego rozwoju.
Rozmowa na temat zdiagnozowanych chorób, wad rozwojowych, bądź planowanych zabiegów powinna zostać przeprowadzona możliwie jak najwcześniej. Zadaniem lekarza jest przekazanie zarówno tych dobrych jak i tych złych wieści w sposób poważny, wyczerpujący, tak by rodzice uzyskali odpowiedź na wszystkie nurtujące ich pytania. Najmniejsze odchylenie od normy jaką uznają rodzice, może wywołać szok, dlatego bardzo istotne jest aby treści przedstawione w trakcie rozmowy były w pełni zrozumiałe dla rodziców dziecka.
Wstępna ocena noworodka:
Pierwsze badanie noworodka odbywa się na sali porodowej tuż po narodzinach dziecka. Lekarz dokonuje wówczas wstępnej oceny adaptacji noworodka do życia zewnątrzmacicznego, ze szczególnym uwzględnieniem krążenia oraz czynności oddychania. Badanie obejmuje również ocenę istotnych wad wrodzonych, bądź uszkodzeń porodowych które mogą wywrzeć wpływ na adaptację pourodzeniową oraz dalszy rozwój dziecka. Następnie ocenie podlegają cechy dojrzałości noworodka.
Ocena dojrzałości noworodka według skali APGAR:
Autorką stosowanego schematu punktowanego( 0, 1 lub 2 punkty) według którego ocenia się dojrzałość noworodka jest Virginia Apgar, a skala wg której dokonuje się oceny, nazwana została nazwiskiem autorki. Test polega na ocenie pięciu podstawowych parametrów życiowych dziecka w tym –czynności serca, oddechów, odruchów (reakcji na bodźce) , napięcia mięśniowego oraz zabarwienia skóry. Noworodki w stanie dobrym osiągają 8-10 punktów, w stanie średnim suma punktów wynosi od 4 do 7. Stan noworodka który wg skali punktowej uzyskał o0 do 3 punktów określany jest jako ciężki. Ocenę stanu ogólnego noworodka przeprowadza się dwukrotnie, w pierwszej oraz piątej minucie od urodzenia. Dokonując oceny w pierwszej minucie życia noworodka, możliwa jest identyfikacja stanów wymagających natychmiastowej interwencji medycznej. Punktacja w 5 minucie, umożliwia zaś ocenę skuteczności podjętych działań w celu przywrócenia prawidłowych funkcji życiowych, bądź sygnalizuje pogorszenie stanu noworodka.
Pomiary antropometryczne :
Kolejny etap badania przedmiotowego to pomiary antropometryczne. Badanie to powinno być wykonane w warunkach komfortu termicznego. Aby zapobiec wychłodzeniu- hipotermii, noworodek umieszczony zostaje pod promiennikiem ciepła gdzie dokonuje się pomiaru:
-masy ciała
-długości całkowitej
-długości ciemieniowo-siedzeniowej
-obwód głowy
-obwód klatki piersiowej
-obwód brzucha.
Badanie fizykalne :
Ostatnim etapem wchodzącym w skład oceny noworodka jest badanie fizykalne.
W badaniu tym ocenie polega:
-pozycja dziecka-ułożenie noworodka (dowolne bądź przymusowe), ułożenie kończyn dolnych i górnych, napięcie mięśni.
-grzbiet- w celu wyeliminowania rozszczepu kręgosłupa
-skóra- bladość, żółtaczka, centralna bądź obwodowa sinica, wysypka, znamiona naczyniowe lub barwnikowe
-głowa- ocenie podlegają ciemiączka (małe i duże), szwy, obecność przedgłowia, krwiaków podokostnowych
-gałki oczne- brak tęczówki, zaćma, wylewy krwi
-małżowiny uszne
-jama ustna- obecność wad wrodzonych, torbieli, zębów płodowych, drożność przełyku
-klatka piersiowa- w tym częstość oddechów, obecność szmerów nad sercem
-brzuch- wielkość śledziony, wątroby, obecność guzów nerek, drożność odbytu
Dodatkowo lekarz ogląda kikut pępowinowy (ilość naczyń, diagnostyka przepukliny pępkowej), a także zewnętrzne narządy płciowe.
Jeżeli stan dziecka po badaniu fizykalnym nie wymaga dalszych działań medycznych, noworodek przekazywany jest matce.
