U kobiet w okresie klimakterium w wyniku obniżenia stężenia estrogenów, dochodzi do powstania licznych zmian o charakterze zanikowym w obrębie narządów płciowych jak i dolnych dróg moczowych.
Menopauzalny niedobór hormonów płciowych jest przyczyną :
a) wzrostu pH pochwy
b) towarzyszącego mu zanikowi fizjologicznej flory bakteryjnej
c) zwiększonej podatności na zakażenia drobnoustrojami chorobotwórczymi pochodzenia kałowego i moczowo - płciowego Streptococcus species, Enterococcus species, Escherichia coli.
Z piśmiennictwa wynika, że wymazy z pochwy u kobiet po okresie menopauzalnym charakteryzują się:
a) wyższym stopniem nasilenia odczynów leukocytarnych
b) pojawieniem się licznych patogenów towarzyszących zanikowi fizjologicznej flory bakteryjnej pochwy.
U kobiet w okresie pomenopauzalnym ziarniaki Gram - dodatnie występują 2,5 razy częściej niż przed jej wystąpieniem. W hodowlach bakteryjnych izoluje się następując szczepy :
- Staphylococcus ureus (aż 5 razy częściej niż przed wystąpieniem menopauzy)
- Corynebacterium species (3 razy częściej)
- Streptococcus agalactiae, Enterococcus faecalis, E. coli (2 razy częściej)
- ponadto Klebsiella pneumoniae, Proteus mirabilis, Citobacter freundii, niespotykane przed menopauzą.
Niskie stężenie estrogenów występujące u kobiet w okresie menopauzy jest odpowiedzialne za wystąpienie wielu schorzeń i dolegliwości w obrębie układu moczowo - płciowego, obniżających standard życia kobiet.
U kobiet po menopauzie pochwa staje się:
a) węższa, krótsza i mało elastyczna
b) sklepienia ulegają wygładzeniu
c) śluzówka jest koloru bladoróżowego
d) pokryta często wybroczynami lub płytkimi owrzodzeniami
e) wrażliwa na urazy mechaniczne
f) nabłonek pochwy jest cienki, składając się tylko z kilku warstw komórek warstwy podstawnej
Kobiety zgłaszają liczne dolegliwości jak :
a) suchość pochwy ( 45 % )
b) świąd, uczucie parcia ( 10 % )
c) obecność niezbyt obfitych, żółtawych upławów
d) dyspareunię ( 80 % )
e) nawracające infekcje układu moczowego
Atrofia nabłonka błony śluzowej pochwy kobiet pomenopauzalnych prowadzić może do powstania w nim licznych szczelin, co może być bezpośrednią przyczyną występowania tzw. starczego zapalenia pochwy (colpitis vetullarum).
Opisane zmiany powodują utratę naturalnej bariery ochronnej i sprawiają, że pochwa i srom stają się wrotami zakażenia dla drobnoustrojów chorobotwórczych.
Leczenie dolegliwości związanych ze zmianami zanikowymi pochwy obejmuje przede wszystkim:
a) miejscowe stosowanie estrogenów
b) terapię hormonalną stosowaną ogólnie
c) modyfikację stylu życia
d) wzmożoną dbałość o higienę
e) miejscowe stosowanie preparatów nawilżających
Terapia hormonalna oparta jest na miejscowym stosowaniu naturalnych i syntetycznych estrogenów w formie kremów, globulek i tabletek lub krążków dopochwowych.
Piśmiennictwo:
-
S. Bakalczuk i wsp. : Menopauza a zaburzenia seksualne kobiet . Seksuol Pol 2005; 3; 2 : 74 – 76
-
E. Baszak – Radomańska, T. Radomański.: Wulwodynia – problem interdyscyplinarny dotyczący także kobiet pomenopauzalnych. Przegl Menopauz 2011; 4 :324 – 327
-
B. Darewicz, M. Skrodzka, J. Kudelski.: Problemy urologiczne kobiet okresu pomenopauzalnego. Przegl Menopauz 2008; 4 : 175 -182
-
M. Kaczmarek .: Określenie wieku menopauzy naturalnej w populacji polskich kobiet. Przegl Menopauz 2007; 2: 77–82
-
T. Pertyński, G. Stachowiak.: Menopauza – fakty i kontrowersje. Endokrynol Pol 2006; 5 (57): 525 - 534
-
A. Sobczuk.: Stany zapalne pochwy u kobiet w wieku menopauzalnym. Przegl Menopauz 2007; 3: 155–161
-
G. Stachowiak i wsp.: Kliniczne aspekty atrofii urogenitalnej. Przegl Menopauz 2011; 1:1 – 4
-
G. Stachowiak, T. Stetkiewicz.: Bezpieczeństwo współczesnej terapii hormonalnej menopauzy opartej na niskich dawkach estradiolu i octanu noretisteronu. Przegl Menopauz 2011; 2 : 153 – 156
-
G. Stachowiak i wsp.: Atrofia narządów moczowo – płciowych u kobiet po menopauzie. Przegl Menopauz 2003; 5 : 48- 51
-
J. Tkaczuk- Włach, i wsp.: Psychologiczne i seksualne problemy kobiet w okresie około menopauzalnym. Przegl Menopauz 2008; 5: 278-281
