Krwawienia z narządów płciowych kobiety występują w stanach fizjologicznych oraz w wyniku powikłań związanych z:
- nieprawidłowym rozwojem elementów jaja płodowego
- patologicznym przebiegiem ciąży
- zaburzeniami cyklu miesiączkowego
- patologią samych narządów płciowych (głównie nowotwory)
Krwawienie może być widoczne na zewnątrz lub dopiero podczas badania ginekologicznego z zastosowaniem wziernika. W niektórych sytuacjach występuje krwawienie do jamy otrzewnej.
Ważne jest by oceniać charakter oraz źródło każdego krwawienia oraz starać się ustalić jego przyczyny.
Krwawienie może pochodzić z: przedsionka pochwy, pochwy, tarczy szyjki macicy, kanału szyjki, jamy trzonu macicy.
Krwawienie z narządów płciowych kobiety może być spowodowane różnymi czynnikami i chorobami do których należą:
- nieprawidłowości cyklu miesiączkowego: najczęściej przybiera postać skąpego jedno-, czasami trzydniowego krwawienia w połowie cyklu. Niekiedy występuje przedłużające się krwawienie o różnej obfitości po opóźnionym krwawieniu miesiączkowym
- krwawienie młodocianych: obfite, przewlekłe krwawienie bez charakteru cyklicznego, trwa ponad 10 dni, niekiedy do 3 miesięcy a nawet dłużej, z niewielkimi przerwami i tendencja do nawrotów
- zapalenie przydatków: krwawienie skąpe, nie jest związane z cyklem miesiączkowym, towarzyszy zwykle silnym bólom podbrzusza i okolicy krzyżowo-lędzwiowej oraz podwyższonej temperaturze ciała
- polip szyjkowy i nadżerka części pochwowej: krwawienie niewielkiego stopnia, zwykle występuje podczas stosunku płciowego lub po nim
- zapalenie endometrium: krwawienie miesiączkowe przedłużające się, towarzyszy mu ból w dolnej części brzucha i podwyższona temperatura ciała
- wewnątrzmaciczna kształtka antykoncepcyjna: obfite krwawienia, przedłużające się krwawienia miesiączkowe mogą wystąpić tuz po założeniu kształtki. Są one wywołane skurczami macicy
- mięśniaki macicy: krwawienia mają zwykle charakter obfitych, przedłużonych krwawień miesiączkowych
- endometrioza: krwawienie skąpe, ma charakter plamienia ciemna, hemolizowana krwią. Pojawia się kilka dni przed krwawieniem miesiączkowym. Może występować zarówno na zewnątrz, jak i do jamy otrzewnej
- rak szyjki macicy: krwawienia najczęściej są następstwem dotyku, urazu, mogą pojawić się samoistnie na skutek uszkodzenie naczyń krwionośnych.
- rak i rozrosty endometrium: najbardziej typowe jest krwawienie po menopauzie, może jednak występować przed przekwitaniem lub w okresie przekwitania w postaci przedłużonych i nieregularnych krwawień miesiączkowych
- nowotwory jajnika: nasilenie krwawienia może być różne, jest ono uwarunkowane przejściem procesu nowotworowego na inne narządu. W nowotworach wykazujących czynność hormonalną krwawienie jest niecykliczne i zwykle miernego stopnia
- rozrosty i nowotwory trofoblastu: krwawienie występuje zwykle po dłuższym braku krwawienia miesiączkowego. Jeśli towarzyszy wydalaniu jaja płodowego, może być obfite. Niekiedy można zaobserwować odchodzenie wraz z krwią gronek zaśniadu. W raku kosmówki krwawienie występuje po dłuższym okresie przerwy po zaśniadzie groniastym, poronienie lub porodzie donoszonego płodu
- uraz narządów płciowych: nasilenie krwawienia jest uzależnione od miejsca urazu. Obfite może być w zranieniu błony dziewiczej, sromu oraz łechtaczki
- poronienie zagrażające lub zaczynające się: krwawienie skąpe, raczej o charakterze plamienia
- poronienie w toku i niezupełne: krwawienie jest obfite i zwykle połączone ze kurczami macicy bądź nawet wydaleniem elementów jaja płodowego
- resztki po poronieniu: krwawienie początkowo obfite, następnie zmniejsza swoje nasilenie, plamienie może utrzymać się nawet kilkanaście dni
- ciąża obumarła: krwawienie skąpe, raczej ciemną krwią, zwykle towarzyszą mu bóle podbrzusza
- ciąża ekotopowa: skąpe plamienie ciemną, hemolizowana krwią. W przypadku pęknięcia ciąży ekotopowej występuje obfite krwawienie do jamy brzusznej, dające objawy wstrząsu oligowolemicznego
- łożysko przodujące: krwawienia jasną, żywoczerwoną krwią powtarzają się: początkowo są skąpe, później bardzo obfite
- przedwczesne oddzielenie się łożyska: krwawienie może wystąpić zarówno do jamy macicy, jak i na zewnątrz. Krwawienie na zewnątrz jest skąpe, bardziej obfite występuje gdy oddzielenie łożyska rozpoczyna się od jego brzegu
- pęknięcie macicy w ciąży zaawansowanej: krwawienie może być obfite. Charakterystycznym objawem towarzyszącym krwawieniu w pęknięciu macicy podczas porodu jest nagłe ustanie czynności skurczowej macicy
- pęknięcie pochwy lub szyjki macicy podczas porodu: krwawienie występuje tuż po urodzeniu płodu lub jeszcze w trakcie II okresu porodu
- zaburzenia mechanizmu oddzielania i wydalania popłodu: krwawienie występuje kilka lub kilkanaście minut po urodzeniu dziecka
- niedowład macicy po porodzie: krwawienie ma charakter obfitego krwotoku
- resztki tkanki łożyskowej: krwawienie występuje kilka lub kilkanaście dni po porodzie. Jest z reguły dość obfite ze skrzepami
Ostatnią przyczyną krwawienia jest - owulacja: krwawienie owulacyjne pojawia się około 2 tygodnie przed miesiączką, trwa krótko , jest obfite, najczęściej stanowi domieszkę wydzieliny pochwowej, nadając jej ciemniejsze zabarwienie
Nie trudno zaobserwować że różnorodność przyczyn krwawień z narządów płciowych jest duża. Krwawienia występują zarówno w stanach fizjologicznych jak też mogą być wykładnikiem chorób oraz powikłań.
Bibliografia:
• Położnictwo i Ginekologia. Bręborowicz G., PZWL Warszawa 2007
