Nie ma sformułowanej sztucznej granicy wieku, w którym należało by dziecko ostawić od piersi. Zakończenie karmienia piersią powinno nastąpić w sposób naturalny, indywidualny i zależny od potrzeb dziecka i matki. Kobiety same wiedzą i czują, do kiedy karmienie pokarmem naturalnym jest niezbędne i korzystne dla ich dziecka.
W drugim i trzecim roku życia dziecka karmienie piersią zaspokaja potrzeby zdrowotne, żywieniowe i psychiczne. Niestety moment odstawienia od piersi nie jest dla większości łatwy. Z tym okresem mogą wiązać się uczucia odrzucenia, straty, zagrożenia, które mogą towarzyszyć zarówno matce jak i dziecku. (Nehring-Gugulska i inni, 2012).
Przyczyny zakończenia karmienia piersią
Przyczyny zakończenia karmienia piersią mogą być różne i zależeć zarówno od matki jak i dziecka.
Niektóre dzieci same rezygnują z pokarmu matki. Jeżeli ten moment przypada pod koniec 1. roku życia lub później, oznacza to, że proces ten przebiega w sposób fizjologiczny, czyli naturalny. Spowodowany jest zmianą potrzeb dziecka, zależnych od etapu jego rozwoju.
Natomiast jeżeli z karmienia piersią rezygnuje kilkumiesięczne niemowlę, należy zwrócić się do doradcy laktacyjnego lub położnej, w celu zidentyfikowania problemu i przyczyny odstawienia i rezygnacji dziecka z karmienia naturalnego.
Decyzja matki o zakończeniu karmienia piersią może być uwarunkowana wieloma czynnikami. Wiele matek chce wcześniej zakończyć karmienie piersią, z różnych przyczyn np. z powodu wyjazdu, bólu podczas karmienia, zmęczenia, hospitalizacji czy powrotu do pracy. Częstym powodem jest także przekonanie, że po zaprzestaniu karmienia piersią i po wprowadzeniu sztucznych mieszanek dziecko będzie dłużej spało i miało lepszy apetyt. Niestety te wyobrażenia są często mylne.
Dlatego też podejmując decyzję o odstawieniu dziecka od piersi, należy rozważyć wszystkie pozytywne i negatywne skutki tej decyzji. (Nehring-Gugulska i inni, 2012)
Sposoby odstawienia dziecka od piersi
Wyróżniamy 3 sposoby odstawienia dziecka od piersi:
-częściowe
-nagłe
-planowane
Odstawienie częściowe polega na wyeliminowaniu tylko niektórych karmień. Najkorzystniejsze jest pozostawienie karmień nocnych i tych, które są istotnie ważne dla dziecka.
Odstawienie nagłe wymuszone jest najczęściej losową, nieprzewidzianą sytuacją np. chorobą, hospitalizacją czy przyjmowaniem leków. Jest to sposób, który może prowadzić do wielu powikłań np. zastój pokarmu czy zapalenie piersi. Po natychmiastowym zaprzestaniu karmienia, matka musi odciągać pokarm. Czasami proces hamowania laktacji należy wspomagać lekami. Skutkiem ubocznym zarówno u dziecka jak i matki, może być reakcja emocjonalna w postaci pogorszenia nastroju czy depresji. Jeżeli odstawienie od piersi przebiega u dziecka poniżej 1. roku życia, należy włączyć mleko modyfikowane.
Odstawienie planowane jest to najbardziej zbliżona metoda do naturalnego zakończenia procesu karmienia piersią. Ryzyko powikłań tj. zaburzenia emocjonalne czy zaburzenia przepływu pokarmu są niewielkie. W tej metodzie dziecko jak i matka, mają czas na przystosowanie się do nowej sytuacji. Zaleca się opuszczanie jednego karmienia na 2-4 dni, kontrolę stanu gruczołów piersiowych, obserwację dziecka, podawanie dziecku posiłki uzupełniające, a także określenie czasu trwania odstawienia np. 2 tygodnie. (Nehring-Gugulska i in.,2012).
Bibliografia:
- Nehring-Gugulska M., Pietkiewicz A., Żukowska-Rubik M. (red.) , Karmienie piersią w teorii i praktyce. Podręcznik dla doradców i konsultantów laktacyjnych oraz położnych, pielęgniarek i lekarzy. Medycyna Praktyczna, Kraków 2012.
